Tydzień temu na Podskarbińskiej przenieśliśmy się w czasie w lata 60. za sprawą zdjęć Marka Zürna. To było wyjątkowe spotkanie, pełne wspomnień, nostalgii oraz szczerej, wrażliwej fotografii o ogromnych wartościach dokumentalnych. Marek podkreślał, że był amatorem, miał słaby aparat, jeden obiektyw, zdjęcia wykonywał dla siebie i po pracy, czasami z przypadku znajdując temat, spotykając kogoś na swej drodze. Brakowało mu też pieniędzy na filmy, a te które wykorzystał, wywoływał i… to wszystko. Większość z nich przeleżała ponad 50 lat nie prezentowana, nie oglądana. Na szczęście przetrwały, także przeprowadzkę do Szwecji, a od kliku lat przeżywają publiczny renesans.
Na dużym ekranie CePeKu oglądaliśmy je z przyjemnością, ale też z możliwością dostrzeżenia wielu szczegółów na nich. Odkrywaliśmy miejsca, wydarzenia, konteksty, różne smaczki. Marek zaskoczył nas świetną pamięcią, podzielił się z nami wieloma wspomnieniami i informacjami. W kilkunastu przypadkach dołożyłem do tego i ja swoje trzy grosze: gdy udało mi się bowiem odnaleźć dodatkowe informacje czy odwiedzić miejsca ze zdjęć. Moje komentarze i efekty tych „śledztw” przedstawię w odrębnych postach wkrótce.
Obejrzeliśmy trzy bogate zestawy:
a) dzieci;
b) Warszawa;
c) Polska.
Oczywiście zauważyliśmy, że część skanów i zdjęć, zwłaszcza tych najstarszych, nie była idealna technicznie. Wiele z nich to świetne ujęcia, potwierdzające ciekawość autora, wrażliwość, szczerość, spostrzegawczość. Fotografie Marka prezentują zaskakująco szeroki i interesujący obraz ówczesnej Polski. zobaczyliśmy życie codzienne jej mieszkańców, przeróżne wydarzenia i miejsca – od Bałtyku po Tatry. Często oglądaliśmy je z zaskoczeniem, nostalgią, rozbawieniem. Wiele fotografii było z Warszawy i Mazowsza, także małych miasteczek i wiosek, ale sporo również z Podlasia i Lubelszczyzny, terenów bardzo ubogich. Bary, bazary, sklepy, stacje kolejowe, pociągi, festyny, dożynki, obozy harcerskie, proste zabawy dzieci, spływy kajakowe, wakacje nad wodą, tabor cygański… Ach, czego tu nie było 🙂 🙂
MARKU, wiem, że wymęczyłem Cię tego wieczoru, że to było dla Ciebie wielkie wyzwanie (także z powodu problemu wysławiania się po wylewach), tym mocniej dziękuję za to spotkanie i pokaz!!!
Zachęcam do oglądania zdjęć Marka w Archiwum Fundacji Ośrodka Karta i na jego prywatnym profilu na facebooku, niestety album zdjęć „Mazowsze i okolice w latach 60-tych”. wydany w skromnym nakładzie przy okazji wystawy zeszłorocznej w Siedlcach od dawna jest już niedostępny. Nie wiem, jakie są szanse na drugie wydanie, może za sprawą zrzutek publicznych, ale jestem pewien, że byłoby wielu chętnych.
Marek Zürn: Dzieci PRL-u
spotkanie Okiem Fotografa
15 września 2026
Do 5 września w piątki od 17:00 do 19:00 oglądać można wystawę Marka Zürna w warszawskiej galerii Metamorfozy „Tamte lata. Warszawa i okolice w latach 60.”
Kolejne spotkanie Okiem Fotografa na Podskarbińskiej we wtorek 20 września. Zobaczymy kilka współczesnych, zaangażowanych fotoreportaży z różnych stron świata, nieco portretów, nie tylko ludzi 🙂